Aureliaanse muur
Zoals bekend is Rome gebouwd op zeven heuvels. (Voor wat, eigenlijk heel veel, meer over de geschiedenis van Rome https://nl.wikipedia.org/wiki/Rome_(stad). Die waren niet allemaal tegelijkertijd bewoond en alleen om die heuvels waar mensen woonden, waren verdedigingsmuren gebouwd. Hieronder vielen bijvoorbeeld het Capitolijn en Palatijn. Deze werd later uitgebreid en omvatte meer heuvels. Rond het begin van de jaartelling woonden er zoveel mensen buiten de muren dat deze hun functie verloren. De stadspoorten werden afgebroken en vervangen door triomfbogen.
Pas in de derde eeuw werd Rome aangevallen door barbaarse stammen uit Germania en besloot Aurelius, die toen keizer was, dat de bouw van een muur die de hele stad omgaf noodzakelijk was. De muur was oorspronkelijk 6 meter hoog en meer dan 3 meter diep. In de muur zaten 18 stadspoorten en had 383 wachttorens. De totale lengte was 19 km. Zij liep aan beide zijdes van de Tibe door. Om te voorkomen dat schepen via de Tiber binnen konden komen werd er tussen twee wachttorens een ketting gespannen.
Toen Rome in de 4e eeuw weer bedreigd werd, liet keizer Honorius de muur verbeteren en versterken. Zo werd de muur opgehoogd tot 11 meter en werden poorten versterkt. De Engelenburcht, waarover later meer, werd toen omgebouwd tot een fort.
Vanwege zijn defensieve functie is de muur altijd goed onderhouden door pausen en stadsbestuur. Soms werd ze zelfs nog verder uitgebreid.
Tegenwoordig is de muur niet meer wat hij ooit was. Zo is op de linkeroever van de Tiber het grootste deel van de muur verdwenen. Grappig is wel dat na 17 eeuwen vol oorlogen, verwering, aardbevingen en ander ellende het grootste deel van de muur nog staat.
Rome staat vol met toegangspoorten. Logisch, want je kunt vanuit verschillende richtingen de stad binnenkomen. Hieronder vind je een aantal van de bekendste
Porto del Popolo
De belangrijkste toegangspoort is ‘Porto del Popolo’ gelegen aan het Piazza del Popolo. Dit plein was dan ook het eerste wat je zag als je van deze kant de stad binnenkwam. In vroegere tijden stond hier de Porta Flaminia, die door keizer Aurelius in de 3e eeuw na Christus werd gebouwd. Deze poort heeft er een aardig tijdje gestaan tot het in 1561 zo’n bouwval was dat Paus Pius IV opdracht gaf er deze te vervangen door de huidige poort. En ook hier is weer de hand van Bernini te vinden en wel aan de binnenkant van de poort.
Porta Angelica
Deze poort is in 1563 gebouwd in opdracht van dezelfde Paus Pius IV. De echte naam van de Paus was Giovanni Angelo Medici, zo kwam de poort aan haar naam. De poort was bedoeld voor de Pelgrims die vanuit het noorden de stad binnenkwamen. De muren rechts van de poort zijn er later bijgekomen: in 1929. Toen werden de grenzen van Vaticaanstad bekend.
Porte Pinciana
Een poort in de Aureliaanse stadsmuur in Rome en ook deze is gebouwd tussen 270 en 280. In de tijd van keizer Aurelius, dus. In de buurt ligt de Pincio heuvel waarover later meer. Eens heeft deze poort eens drie verdiepingen gehad. Als poort was deze niet zo belangrijk. In tegenstelling tot de Porta Flaminia liep er geen grote weg doorheen. Soms werd de poort zelfs gesloten. Later zijn er, voor het autoverkeer, wat doorgangen bijgemaakt. Ook wel leuk om te weten is dat de kunstenaar Christo de poort, en zijn doorgangen, voor 40 dagen heeft ingepakt in textiel.
Porta Maggiore
En ook deze poort is gevestigd in de Aureliaanse muur, gebouwd in de 1e eeuw als ereboog en in de 3e eeuw verbouwd als stadspoort. Toen de poort in 52 gebouwd werd was Claudius de baas. boven de poort liepen twee aquaducten die dienst deden als drinkwatervoorzieningen. Ter ere van de bouw van deze aquaducten en zijn begunstiger werd dan ook een triomfboog toegevoegd. Bij deze poort begonnen ook twee antieke wegen. Tijdens het bewind van Aurelius werden de arcaden dicht gemaakt en werd de triomfboog omgebouwd tot een stadspoort. De poort is wel vaker verbouwd en verbeterd, maar toen Paus Gregorius de XVI de Porta Maggiore weer in de oude staat herstelde, kwam de tombe van Erysaces te voorschijn; het grafmonument van een rijke bakker uit de 1e eeuw. Hoe interessant is dat??
Boog van Constantijn
Deze boog werd opgericht ter ere en herinnering aan de overwinning van Constantijn de Grote op usurpator Maxentius. Het is gemaakt, in 312, van baksteen en marmer. Als voorbeeld diende de boog van Serverus, die op het Forum Romana staat. De boog is gebouwd over de weg der Triomfen. Keizer volgden deze weg vroeger op weg naar het Capitolijn, waar nu het Senatorenpaleis gevestigd is. Op de boog zie je allerlei prachtige reliëfs en friezen. Deze boog heeft model gestaan voor de triomfboot in Brussel, elders op deze website.
Boog van Titus
Deze boog is gebouwd op het hoogste punt van de Via Sacra, die van het Colosseum naar het Forum Romana loopt. Het is een enkele boog die waarschijnlijk zo rond 80 is gebouwd op bevel van keizer Domitianus ter ere van zijn broer en voorganger Titus. Het heeft niets te maken met de triomftocht van Titus, die wel op de boog is afgebeeld. De boog is gebouwd uit marmer. Het is de oudste ereboog in Rome. Vroeger heeft waarschijnlijk een standbeeld van Titus bovenop gestaan, waarin hij in een wagen, voortgetrokken door olifanten, staat. De triomfboog is in de loop van de eeuwen erg beschadigd geweest. Paus Pius VII heeft de boog in 1821 in zijn oorspronkelijke staat laten herstellen.
Volgende pagina: Engelenburcht: https://www.willyvandregt.nl/engelenburcht/